اقتصاد اسلامی
واکاوی حکم تسعیر از سوی دولت در فقه امامیه با سه رویکرد حکم اولی، حکم ثانوی (ضرورت در فرض احتکار) و حکم حکومتی (با تأکید بر مدل سه‌لایۀ تصمیم‌گیری سیاستی)

علی ذرئی؛ سید عباس دیانت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 آبان 1405

https://doi.org/10.30513/ied.2026.8407.1281

چکیده
  مسئلۀ «تسعیر» یا قیمت‌گذاری دستوری از مهم‌ترین چالش‌های فقه اقتصادی معاصر است که مستقیماً بر سیاست‌گذاری اقتصادی در جوامع اسلامی اثر می‌گذارد. در نحوۀ قیمت گذاری دستوری، اقتصاد کاپیتالیستی و مارکسیستی دو رویکرد متقابل دارند: در نظام سرمایه‌داری، قیمت‌ها بر اساس سازوکار عرضه و تقاضا تعیین می‌شوند؛ در حالی که در نظام مارکسیستی، ...  بیشتر

اقتصاد اسلامی
بررسی انتقادی نظرات فقیهان در مشروعیت درآمدِ عامل اول در مضاربۀ ثانیه با تاکید بر اندیشۀ شهید صدر

سیدعباس دیانت مقدم

دوره 2، شماره 3 ، دی 1404، ، صفحه 175-206

https://doi.org/10.30513/ied.2026.7241.1249

چکیده
  در توزیع درآمد بین عوامل تولید، اقتصاد سرمایۀ‌داری و مارکسیسم معیارهایی ارائه کرده‌اند. نئوکلاسیک‌ها بحث عرضه و تقاضا در بازار آزاد را معیار توزیع درآمد و ملاک مشروعیت آن به حساب می‌آورند و مارکسیسم بر کار تأکید می‌کند. ضرورت این بحث در اقتصاد اسلامی از آن حیث است که کشف معیار مشروعیت درآمد از نظر اسلام به ما امکان اظهار نظر روش‌مند ...  بیشتر