سیاست جنایی قضایی حمایت از تولید؛ بررسی اقدامات حمایتی دادگستری خراسان رضوی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ایران.

2 دانشیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ایران

چکیده

حمایت از تولید از مهم‌ترین سیاست‌های کشورهای دارای افق توسعه است؛ کما اینکه در بند (۱) سیاست‌های کلی برنامه‌ی پنج سالۀ هفتم (۱۴۰۱) به لزوم پیشرفت ۸ درصدی اشاره و در راهبرد دوم سند تحول و تعالی قوۀ قضائیه (۱۴۰۳) به «جلوگیری از تعطیلی واحدهای تولیدی» تصریح شده است. با وجود اینکه قوۀ قضاییه در چندین سال گذشته به رفع مشکلات واحدهای تولیدی اقدام نموده و بسیاری از آن‌ها با رفع این مشکلات به چرخۀ اقتصادی بازگشته‌اند؛ اما در تلاقی میان سیاست جنایی قضایی و سیاست جنایی تقنینی، چالش‌های مهمی پیش کشیده می‌شوند که موانعی را در راه حمایت از واحدهای تولیدی به وجود می‌آورد. از جمله این موانع می‌توان به ماده‌ی (۱۱۴) قانون آیین دادرسی کیفری (مصوب ۱۳۹۲) اشاره کرد که با اینکه بر عدم تعطیلی واحدهای تولیدی اشاره نموده، اما زمانی که ادامۀ فعالیت آن متضمن ارتکاب جرم باشد، بازپرس می‌تواند تمام یا بخشی از فعالیت آن را متوقف کند. علاوه بر این، در جرایم محیط‌زیستی مانند آلودگی هوا یا آلودگی خاک، واحدهای تولیدی که باعث آلودگی محیط‌زیست می‌شوند، می‌توانند با حکم توقف فعالیت از سوی مراجع قضایی مواجه شوند. پرسش این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی عبارت است از آن که سیاست جنایی قضایی حمایت از واحدهای تولیدی چیست؟ در پاسخ می‌توان گفت که قوۀ قضاییه لازم است یک فصل پیشنهادی در قالب الحاق موادی به قانون آیین دادرسی با رویکرد حمایتی از تولید ارائه نماید تا هم احکام افتراقی پیش‌بینی شود و هم نهادهایی همانند «کمیسیون حمایت قضایی از سرمایه‌گذاری دادگستری» استانی اختیارات منجز و دارای تضمینی در حمایت از تولید داشته باشند. همچنین لازم است نمایندۀ دستگاه قضایی نیز در «ستاد تسهیل و رفع موانع تولید» موضوع ماده‌ی (۶۱) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور (مصوب ۱۳۹۴) عضویت یابد و البته لایحه‌ی قانون «صیانت از حقوق عامه» که نگاه ویژه‌ای به حمایت از تولید از طریق نظام قضائی دارد با قید فوریت به تصویب رسد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Judicial Criminal Policy for Supporting Production: An Analysis of Support Measures by the Khorasan Razavi Judiciary

نویسندگان [English]

  • mohammad bakhshi mohebi 1
  • Abass Abass 2
1 Ph.D student,, Department of Law, Faculty of Law and Political Science, Islamic Azad University, Mashhad Branch, Iran.
2 Associate professor, Department of Law, Faculty of Law and Political Science, Islamic Azad University, Mashhad Branch, Iran
چکیده [English]

Supporting production is a key policy for development-oriented countries. Iran’s Seventh Five-Year Development Plan (2022–2026) emphasizes achieving 8% economic growth, and the Judiciary’s Transformation Document (2024) highlights “preventing the closure of production units.” Over recent years, the Judiciary has addressed challenges faced by production units, enabling many to re-enter the economic cycle. However, at the intersection of judicial criminal policy and legislative criminal policy, significant challenges arise that hinder support for production units. For example, Article 114 of the 2013 Criminal Procedure Code, while aiming to prevent closure of production units, allows investigating judges to suspend all or part of a unit’s activities if continuing them involves criminal acts harmful to public health, security, or order. Furthermore, in environmental crimes such as air or soil pollution, production units causing environmental harm may face court-ordered activity suspensions. This study uses a descriptive-analytical approach to examine: What should judicial criminal policy for supporting production units entail? The findings suggest the Judiciary should propose a dedicated chapter to the Criminal Procedure Code with a supportive approach to production, enabling both differentiated judicial rulings and the establishment of empowered provincial bodies like a “Judicial Commission for Investment Support” with guaranteed authority to protect production. Additionally, a Judiciary representative should be included in the “Committee for Facilitating and Removing Production Barriers” under Article 61 of the 2015 Law on Removing Barriers to Competitive Production and Enhancing the Financial System. Finally, the urgent approval of the “Protection of Public Rights” bill, which focuses on judicial support for production, is necessary.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • judicial criminal policy
  • production support
  • Criminal Procedure
  • Code
  • Khorasan Razavi
  • judiciary
  1. پارکر، دیوید؛ کرکپاتریک، کالین (1395). ارزیابی آثار مقررات‌گذاری در کشورهای در حال توسعه، ترجمۀ مسعود فریادی، در: ارزیابی آثار مقررات‌گذاری؛ به سوی مقررات‌گذاری بهتر، زیرنظر دکتر باقر انصاری. تهران: انتشارات خرسندی.
  2. پژوهشگاه قوۀ قضاییه (1395). تحقیقات قضایی (1). تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضاییه.
  3. پژوهشگاه قوۀ قضاییه (1395). تحقیقات قضایی (2). تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضاییه.
  4. خالقی، علی (1400). نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری، چاپ هجدهم. تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی.
  5. رحمدل، منصور (1386). سیاست جنایی ایران در قبال جرایم مواد مخدر، چاپ نخست. تهران: انتشارات سمت.
  6. شریفی، محسن (1394). مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق ایران و انگلستان، چاپ نخست. تهران: نشر میزان.
  7. مرکز مالمیری، احمد (1400). الزامات شناسایی قوانین و مقررات مخل کسب‌وکار، چاپ نخست. تهران: انتشارات راه طلایی.
  8. نجفی‌ابرندآبادی، علی‌حسین (1398). سیاست جنایی: از مدل‌ها تا جنبش‌ها، دیباچه در نظام‌های بزرگ سیاست جنایی، چاپ چهارم. تهران: نشر میزان.
  9. خدابخشی، عبدالله (1387). نقش قواعد مدنی در شناسایی مسئولیت کیفری شخص حقوقی. فقه و حقوق، سال پنجم، شمارۀ 17.
  10. شریفی، محسن؛ حبیب‌زاده، محمدجعفر؛ عیسائی تفرشی، محمد؛ فرجی‌ها، محمد (1392). انتساب مسئولیت کیفری به اشخاص حقوقی در نظام کیفری ایران و انگلستان. آموزه‌های حقوق کیفری، شمارۀ 6.
  11. موسوی‌مجاب، سید درید؛ رفیع‌زاده، علی (1394). دامنۀ مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در قانون مجازات اسلامی. پژوهش حقوق کیفری، سال چهارم، شمارۀ سیزدهم.
  12. نوذری، حمزه (1397). مسئلۀ حمایت از تولید داخلی چالش‌ها و راهبردها. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورۀ 7، شمارۀ 2.
  13. Indar; Arifin, Muh Alwy; Muh Anas; Etika Barutji; Nur Inayah Ismaniar (2021). Legal protection of labor fatigue in the production part of PT. Maruki International Indonesia Makassar. Gaceta Sanitaria, Volume 35, Supplement 1.
  14. Budiman; Roberth Kurniawan Ruslak Hammar (2024). Legal Protection Of Intellectual Property Rights In Global Business. Journal Of Universal Studies 4(1).
  15. Litzman, Marek and Machay, Martin (2016). Legal Regulations of Production Plans: Are They Unproductive?. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis 64(6).
  16. https://www.mizanonline.ir
  17. https://www.mehrnews.com/news
  18. https://rrk.ir
  19. https://dadgostari-kh.eadl.ir
  20. https://dotic.ir