چکیده
در این مقاله، دو پیش‌فرض مهم که امکان وجود «علم اقتصاد اسلامی» را نفی می‌کند، مورد بحث قرار گرفته و دلالت‌های ایجابی آن تصریح شده است؛ پیش‌فرض‌هایی در باب ابعاد «اخلاقی» و «کارکردی» علم اقتصاد. پیش‌فرض نخست بر آن است که پژوهش‌ها و تحلیل‌های اقتصادی صرفاً بیانگر روابطی میان متغیرها و پدیده‌های اقتصادی بوده و اساساً در عرصه هست‌ها (امور هستی‌مند) مطرح می‌شوند. بر اساس پیش‌فرض دوم، کارکرد «علم اقتصاد» در جامعه متفاوت با کارکرد «دین» است.
در این جستار تلاش شده است که بررسی این پیش‌فرض‌ها با دقت‌ورزی‌های تحلیلی ـ فلسفی از ماهیت «علم اقتصاد»، البته متکی به نظرات برخی اقتصاددانان و به فراخور موضوع، مستند به آموزه‌ها و برداشت‌های متکی بر منابع اسلامی صورت گیرد. در نهایت، هم‌راستا با مباحثِ انتقادیِ ارائه‌شده، نظر مختار در باب ماهیت «علم اقتصاد اسلامی» بیان شده است.
12. Aumann, Robert J., “War and Peace”, Nobel Prize Lecture, Royal Swedish Academy of Sciences, 2005, Available at: <https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/aumann -lecture.pdf>.
13. Backhouse, Roger E., & Steve G. Medema, “Defining Economics: The Long Road to Acceptance of the Robbins Definition”, Economica, Vol. 76(S1), 21 September 2009A, Available at: <https://doi.org/10.1111/j.1468-0335.2009.00789.x>.
14. Id., “Retrospectives: On the Definition of Economics”, The Journal of Economic Perspectives, Vol. 23(1), 2009B, Available at: <https://doi.org/10.2307/27648302>.
15. Blaug, Mark, Great Economists since Keynes: An Introduction to the Lives & Works of One Hundred Modern Economists, Barnes & Noble, 1985.
16. Boulding, Kenneth E., “Economics as a Moral Science”, The American Economic Review, Vol. 59(1), 1969, Available at: <https://doi.org/10.2307/1811088>.
17. Conant, James B., Modern Science and Modern Man, Columbia University Press, 1952.
18. Gordon, H. Scott, “The Pragmatic Basis of Economic Theory”, The Canadian Journal of Economics and Political Science/ Revue canadienne d'Economique et de Science politique, Vol. 16(4), 1950, Available at: <https://doi.org/10.2307/137857>.
19. Hausman, Daniel M., & Michael S. McPherson, “Taking Ethics Seriously: Economics and Contemporary Moral Philosophy”, Journal of Economic Literature, Vol. 31(2), 1993.
20. Hausman, Daniel M. & Michael S. McPherson & Debra Satz, Economic Analysis, Moral Philosophy, and Public Policy, 3rd Ed., Reviews & Endorsements, Cambridge University Press, 2017, Available at: <http://www.cambridge.org/ro/academic/subjects/economics/ public-economics-and-public-policy/economic-analysis-moral-philosophy-and-public-policy-3rd-edition?format=HB&isbn=9781107158313##gQGWDpFRdOcbSzj4.97>.
21. Louçã, Francisco, The Years of High Econometrics: A Short History of the Generation that Reinvented Economics, Routledge Studies in the History of Economics, Routledge, 2007.
22. Marschak, Jacob, “Methods in Economics: A Discussion”, The Journal of Political Economy, Vol. 49(3), 1941.
23. Martins, Nuno Ornelas, “Sen’s Capability Approach and Post Keynesianism: Similarities, Distinctions, and the Cambridge Tradition”, Journal of Post Keynesian Economics, Vol. 31(4), 2009, Available at: <http://www.jstor.org/stable/27746874>.
24. Putnam, Hilary, The Collapse of the Fact/Value Dichotomy and Other Essays, Harvard University Press, 2002.
25. Stanford, Jim, Economics for Everyone: A Short Guide to the Economics of Capitalism, Illustrations by: Tony Biddle, Pluto Press, 2008.
26. Vogt, Christopher P., “Business, Capabilities Theory, and the Virtue of Justice”, in: Alejo José G. Sison & Gregory R. Beabout & Ignacio Ferrero (Eds.), International Handbooks in Business Ethics. Handbook of Virtue Ethics in Business and Management, Vol. 35, Springer Netherlands, 2017, Available at: <https://doi.org/10.1007/978-94-007-6510-8_69>.
27. Wittgenstein, Ludwig, “I: A Lecture on Ethics”, The Philosophical Review, Vol. 74(1), 1965, Available at: <https://doi.org/10.2307/2183526>.
)