• ثبت نام
  • ورود به سامانه
  • English

آموزه‌های اقتصاد اسلامی

  1. صفحه اصلی
  2. بررسی انتقادی نظریۀ اقتصاد فرزندآوری گری بکر با رویکرد اسلامی

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

اطلاعات آماری نشریه

داوران 1403

داوران 1404

بررسی انتقادی نظریۀ اقتصاد فرزندآوری گری بکر با رویکرد اسلامی

    نویسندگان

    • جواد ارباب 1
    • سید رضا حسینی 2

    1 استادیار، گروه اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران.

    2 دانشیار، گروه اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران.

,

نوع مقاله : پژوهشی

10.30513/ied.2026.6826.1243
  • مشخصات مقاله
  • مراجع
  • دریافت فایل
  • ارجاع به این مقاله
  • آمار
  • هم رسانی

چکیده

با ورود دانش نوپای اقتصاد به حوزۀ خانواده و ایجاد زیرشاخۀ اقتصاد خانواده، ظهور و نفوذ اقتصاد متعارف در سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها در نهاد خانواده نمود بیشتری پیدا کرد. امری که ساختار جمعیتی جوامع بشری را تحت تأثیر عوامل اقتصادی قرار می‌دهد؛ یکی از شخصیت‌های مطرح که در دهه‌های اخیر در این حوزه به نظریه‌پردازی پرداخته است، دکتر گری بکر است که برخی وی را سردمدار تدوین دانش معاصر اقتصاد خانواده می‌دانند. اهمیت حیاتی مسئلۀ فرزندآوری و نیز نفوذ اندیشه‌های بکر در برخی محافل علمی موجب شد تا پژوهش حاضر به بررسی اندیشه‌ها و نظریات وی در حوزۀ فرزندپروری اختصاص یابد. در این مقاله با استفاده از روش تحلیل محتوا، برخی از آراء و اندیشه‌های وی در حوزۀ فرزندپروری به‌صورت تطبیقی با آموزه‌های اسلامی مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد تلاش بکر برای توضیح رفتار افراد در قبال خانواده، به‌ویژه در زمینۀ فرزندپروری، در کنار ارائه نوآوری‌ها و بیان برخی نتایج تجربی قابل‌تأیید در جغرافیایی خاص ناموفق بوده است. نظریات ارائه‌شده توسط وی با پیش‌فرض‌های نظام سرمایه‌داری، توانایی توضیح رفتارهای اجتماعی در همۀ جوامع را نداشته و دارای نقایص فراوانی است. افراط در وزن‌دهی به متغیر اقتصاد در رفتار اجتماعی انسان‌ها، مجهول بودن ماهیت متغیر آموزش در تحلیل‌ها، جوابگو نبودن نظریات در برخی از جوامع، در کنار فاصلۀ اندیشه‌های وی با بینش اسلامی از مهم‌ترین آسیب‌هایی است که در این زمینه مورد شناسایی قرار گرفته است

کلیدواژه‌ها

  • اقتصاد خانواده
  • اقتصاد اسلامی
  • فرزندپروری
  • گری بکر
  • سودمحوری

موضوعات

  • اقتصاد اسلامی
  • XML
  • اصل مقاله 1.1 M
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
مراجع
قرآن کریم.
آقایاری زهیر، توکل؛ فرخی نگارستان، م.؛ لطیفی مربا، س. (۱۳۹۵ش). فرزندآوری به‌مثابۀ مخاطره. مطالعات راهبردی زنان، ۷‑۲۳. https://doi.org/10.22095/jwss.2016.44367 
بکر، گری. (۱۳۸۰ش). اقتصاد توسعه: سرمایۀ انسانی و کاهش فقر. مجلۀ اقتصادی، ۲۰‑۲۵.
ترکاشوند، م.؛ دارابی، س. (۱۳۹۴ش). تعداد فرزندان در خانواده و اثرگذاری آن بر کسب سرمایۀ انسانی فرزندان. برنامه‌ریزی رفاه، (۲۳)، ۱۵۳‑۱۷۸. https://doi.org/10.22054/qjsd.2015.1749 
جلالی، ف. (۱۳۹۴ش). اقتصاد خانگی؛ مفهوم‌شناسی، چالش‌ها و دستاوردها. بازیابی شده از http://mehrkhane.com 
حسینی، ح.؛ بگی، ب. (۱۳۹۳ش). تعیین‌کننده‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و جمعیت‌شناختی تمایلات فرزندآوری زنان همسردار. علوم پزشکی کرمانشاه، (۷۴)، ۳۵‑۴۳.
دادگر، ی. (۱۳۸۵ش). پیش‌درآمدی بر سنتز حقوق و اقتصاد. تحقیقات حقوقی، (۴۳)، ۱۶۳‑۲۰۶. https://doi.org/10.30513/cjd.2024.5926.1947 
رحیمی سجاسی، م.؛ شاکری گلپایگانی، ط.؛ کلانتری، ع. (۱۳۹۸ش). نقدی بر رویکرد اقتصادمحور قوانین خانواده. پژوهش‌نامۀ اسلامی زنان و خانواده، ۲۷‑۵۵. https://doi.org/10.22095/jwss.2020.12345 
شریف‌زاده، م.؛ نادران، ا. (۱۳۸۹ش). ضرورت مطالعات میان‌رشته‌ای و افق‌های نوین در مطالعات حقوق و اقتصاد در اسلام – قضیۀ کوز و هزینه‌های مبادله. مطالعات میان‌رشته‌ای، (۷)، ۱‑۳۰. https://doi.org/10.22059/JCL.2014.36310 
صدر، سید محمدباقر. (۱۹۸۲م). اقتصادنا. بیروت: المجمع العلمی للشهید الصدر.
طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۶۳ش). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین.
طایی، ح.؛ فرجی دانا، ا. (۱۳۷۹ش). الگوی تعیین همزمان عرضۀ نیروی کار و تقاضای کالا در اقتصاد ایران. تحقیقات اقتصادی، (۵۷)، ۶۱‑۹۶.
عاملی، محمد بن حسن (حر عاملی). (۱۳۷۴ش). وسائل الشیعة. قم: مؤسسة آل البیت.
عاملی، محمد بن حسن (حر عاملی). (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعة. قم: مؤسسة آل البیت.
قاسمی. (۱۴۰۱، آذر ۹). [مصاحبه]. همشهری.  yun.ir/qyrtpd 
قنادان، م. (۱۳۹۱ش). جوایز نوبل اقتصاد. تهران: مؤسسۀ انتشارات دانشگاه تهران.
کشاورز حداد، غ. (۱۳۹۱، ۱۸ بهمن). تحلیل «اقتصاد خرد» در تبیین کاهش فرزندآوری. دنیای اقتصاد، (۲۸۵۲)، ۲۸.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
مجلسی، محمدباقر. (۱۴۰۳ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۴ش). تفسیر نمونه. قم: دارالکتب الإسلامیة.
موسوی، س. ف.؛ قافله‌باشی، م. س. (۱۳۹۲ش). بررسی جایگاه و نگرش به فرزندآوری در خانواده‌های جوان. مطالعات زن و خانواده. https://doi.org/10.22051/jwfs.2017.15931.1479 
میرمعزی، سید حسین. (۱۳۹۵ش). مبانی اقتصاد اسلامی: رویکردی تطبیقی. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
نجفی، محمدباقر. (۲۰۰۵م). مبانی اقتصاد اسلامی. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
نوروزی، م. (۱۳۹۷ش). نه فقط به خاطر پول. قم: مؤسسۀ امام خمینی(ره).
Albertini, M., & Kohli, M. (2013). The generational contract in the family: An analysis of transfer regimes in Europe. European Sociological Review, 29(4), 828–840. https://doi.org/10.1093/esr/jcs061 
Al-Maktoum, S. (2020). UAE population policies: Incentives and outcomes. Dubai Government Publications.
Becker, G. S. (1962). Irrational behavior and economic theory. Journal of Political Economy, 70(1), 1–18.
Becker, G. S. (1973). A theory of marriage: Part I. Journal of Political Economy, 81(4), 813–846.
Bloom, D. E., Canning, D., & Fink, G. (2020). Population aging and economic growth. Harvard T.H. Chan School of Public Health.
Cherlin, A. J. (2010). Demographic trends in the United States: A review of research in the 2000s. Journal of Marriage and Family, 72(3), 403–419. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00710.x 
Destatis. (2020). Childlessness in Germany. Federal Statistical Office. https://www.destatis.de
Drèze, J., & Murthi, M. (2021). Fertility, education, and development: Evidence from India. Population and Development Review, 47(1), 87–120.
European Commission. (2021). The 2021 ageing report: Economic and budgetary projections for the EU member states (2019–2070). https://ec.europa.eu 
Eurostat. (2023). Fertility statistics. https://ec.europa.eu/eurostat
Heckman, J. J. (2015). Gary Becker’s economic model of science.
Lee, R., & Mason, A. (2011). Population aging and the generational economy: A global perspective. Edward Elgar Publishing.
Lesthaeghe, R. (2014). The second demographic transition: A concise overview of its development. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(51), 18112–18115. https://doi.org/10.1073/pnas.1420441111 
National Health Commission of China. (2021). Three-child policy implementation guidelines. Beijing: NHC Press.
OECD. (2021). Pensions at a glance 2021: OECD and G20 indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/ca401ebd-en 
United Nations. (2022). World population prospects 2022. Department of Economic and Social Affairs. https://population.un.org/wpp 
Yip, W., & Zhang, L. (2023). Urban middle-class resistance to China’s three-child policy. The Lancet Public Health, 8(2), e120–e127.
    • تعداد مشاهده مقاله: 429
    • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 168
آموزه‌های اقتصاد اسلامی
دوره 2، شماره 3
دی 1404
صفحه 27-66
فایل ها
  • XML
  • اصل مقاله 1.1 M
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 03 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری: 11 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش: 18 بهمن 1404
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
آمار
  • تعداد مشاهده مقاله: 429
  • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 168

APA

ارباب, جواد و حسینی, سید رضا . (1404). بررسی انتقادی نظریۀ اقتصاد فرزندآوری گری بکر با رویکرد اسلامی. آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2(3), 27-66. doi: 10.30513/ied.2026.6826.1243

MLA

ارباب, جواد , و حسینی, سید رضا . "بررسی انتقادی نظریۀ اقتصاد فرزندآوری گری بکر با رویکرد اسلامی", آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2, 3, 1404, 27-66. doi: 10.30513/ied.2026.6826.1243

HARVARD

ارباب, جواد, حسینی, سید رضا. (1404). 'بررسی انتقادی نظریۀ اقتصاد فرزندآوری گری بکر با رویکرد اسلامی', آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2(3), pp. 27-66. doi: 10.30513/ied.2026.6826.1243

CHICAGO

جواد ارباب و سید رضا حسینی, "بررسی انتقادی نظریۀ اقتصاد فرزندآوری گری بکر با رویکرد اسلامی," آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2 3 (1404): 27-66, doi: 10.30513/ied.2026.6826.1243

VANCOUVER

ارباب, جواد, حسینی, سید رضا. بررسی انتقادی نظریۀ اقتصاد فرزندآوری گری بکر با رویکرد اسلامی. آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 1404; 2(3): 27-66. doi: 10.30513/ied.2026.6826.1243

  • صفحه اصلی
  • درباره نشریه
  • اعضای هیات تحریریه
  • ارسال مقاله
  • تماس با ما
  • نقشه سایت

اخبار و اعلانات

اشتراک خبرنامه

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.

© سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب