• ثبت نام
  • ورود به سامانه
  • English

آموزه‌های اقتصاد اسلامی

  1. صفحه اصلی
  2. تحلیل نقش‌آفرینی ادلۀ بیانگر ممانعت از وقوع منکر در کشف حکم تکلیفی بیع کالا با آگاهی به بهره‌وری نامشروع خریدار

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

اطلاعات آماری نشریه

داوران 1403

داوران 1404

تحلیل نقش‌آفرینی ادلۀ بیانگر ممانعت از وقوع منکر در کشف حکم تکلیفی بیع کالا با آگاهی به بهره‌وری نامشروع خریدار

    نویسندگان

    • البرز محقق گرفمی 1
    • محمدحسن رستمی 2
    • محمدحسن حائری 3

    1 دانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث. دانشکده الهیات و معارف اسلامی. دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد. ایران.

    2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث. دانشکده الهیات و معارف اسلامی. دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد. ایران.

    3 استاد گروه فقه و مبانی حقوق. دانشکده الهیات و معارف اسلامی. دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد. ایران.

,

نوع مقاله : پژوهشی

10.30513/ied.2026.8322.1274
  • مشخصات مقاله
  • مراجع
  • دریافت فایل
  • ارجاع به این مقاله
  • آمار
  • هم رسانی

چکیده

یکی از گونۀ معاملات، معامله با خریداری است که فروشنده به بهره‌وری نامشروع او از کالا آگاه است. مشهور فقیهان با استناد به شماری از روایات، این معاملات را مجاز می‌دانند. در قانون مدنی نیز با تبعیت از نظر مشهور، تنها معامله‌ای باطل دانسته شده است که در آن به جهت نامشروع بودن معامله، در متن قرارداد به ‌شکل صریح اشاره شده باشد. این پژوهش به روش توصیفی‑تحلیلی و با بهره از منابع اسنادی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که حکم تکلیفی فروشنده در چنین معاملاتی چیست؟ برای دستیابی به این پاسخ، پس از تبیین گونۀ مواجهۀ فقیهان با روایات بیانگر حکم، این نتیجه به‌دست آمد که باور به جواز چنین معاملاتی با چالش‌های جدی روبه‌رو است. در گام بعد، با تبیین ادلۀ بیانگر نهی از منکر عملی و ادلۀ بیانگر لزوم جلوگیری از ایجاد فساد، حکم حرمت تکلیفی این معاملات توسط فروشنده به‌دست آمد. ذیل هر یک از ادله، چالش‌های ادعایی و احتمالی استناد به آن‌ها تبیین شده و پاسخ مناسبی برای آن‌ها فراهم و ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها

  • کاربست نامشروع کالا
  • کراهت انجام معامله
  • نهی از منکر
  • حسم مادۀ فساد
  • حرمت تکلیفی

موضوعات

  • اقتصاد اسلامی
  • XML
  • اصل مقاله 1.11 M
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
مراجع
قرآن مجید.
ابن‌عاشور، محمد‌طاهر. (۱۴۲۰ق). تفسیر التحریر و التنویر. بیروت: مؤسسۀ التاریخ العربی.
ابن‌قدامه، عبدالله بن احمد. (۱۴۰۵ق). المغنی. بیروت: دار الفکر.
ایروانی، علی. (۱۳۷۹ق). حاشیه المکاسب. نجف اشرف: کتبی نجفی.
بحرانی، یوسف. (۱۴۳۰ق). الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره. قم: اسلامی.
برقی، احمد بن محمد بن خالد. (۱۳۷۱ق). المحاسن. قم: دار الکتب الاسلامیه.
تبریزی، جواد. (۱۳۸۹ش). ارشاد الطالب فی شرح المکاسب. قم: دار الصدیقه الشهیده(س).
حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسۀ آل البیت علیهم السلام.
خرازی، سید محسن. (۱۴۲۳ق). البحوث الهامه فی المکاسب المحرمه. قم: مؤسسۀ در راه حق.
خوانساری، سید احمد. (۱۳۵۵ش). جامع المدارک فی شرح مختصر النافع. تهران: مکتبة الصدوق.
خویی، سید ابوالقاسم. (۱۴۲۲ق). محاضرات فی اصول الفقه (تقریرات محمد اسحاق فیاض). قم: مؤسسۀ احیاء آثار الامام الخویی.
خویی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۸ق). موسوعه الامام الخویی. قم: مؤسسۀ احیاء آثار الامام الخویی.
روحانی، سید صادق. (۱۴۳۷ق). منهاج الفقاهه. قم: شروق (چاپ هشتم).
سبحانی، جعفر. (۱۳۸۲ش). المواهب فی تحریر احکام المکاسب. قم: مؤسسۀ امام صادق(ع).
سرخسی، محمد بن ابی سهل. (۱۴۲۱ق). المبسوط. بیروت: دار الفکر.
سلیمانی کلوانق، امین و همکاران. (۱۳۹۸ش). «پژوهشی در ملاک جهت نامشروع؛ تصریح یا احراز». آموزه‌های فقه مدنی، ۲۰(۲۰)، ۲۳۷-۲۶۴.
شریف رضی، محمد بن حسین. (۱۴۱۴ق). نهج البلاغه (للصبحی صالح). قم: هجرت.
شیخ مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۳ق). الامالی. قم: کنگرۀ شیخ مفید.
شیرازی، سید محمد. (۱۴۰۹ق). الفقه (موسوعة الاستدلالیه فی الفقه الاسلامی). بیروت: دار العلوم.
صادقی تهرانی، محمد. (۱۴۰۶ق). الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنه. قم: اسلامی.
صادقی تهرانی، محمد. (۱۳۹۶ش). سپاه نگهبان اسلام. قم: شکرانه.
طباطبایی کربلایی، سید علی. (۱۴۱۸ق). ریاض المسائل. قم: مؤسسۀ آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث.
طباطبایی، سید محمد‌حسین. (۱۳۹۰ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: اعلمی.
طباطبایی قمی، سید تقی. (بی‌تا). مبانی منهاج الصالحین. بی‌جا: منشورات قلم الشرق.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۱۴ق). الامالی. قم: دار الثقافه.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۷ق). تهذیب الاحکام. تهران: اسلامیه.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۷۳ش). رجال الطوسی. قم: اسلامی.
علامه حلی، حسن بن یوسف. (۱۴۰۲ق). رجال العلامه الحلی. قم: شریف رضی.
فضل‌الله، سید محمد‌حسین. (۱۴۱۹ق). من وحی القرآن. بیروت: دار الکلاک.
فقیهی، علی. (۱۳۹۵ش). «حرمت معامله با علم به استفاده حرام». پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، ۴۲(۴۲)، ۷۹-۹۸.
فیض کاشانی، محمد‌محسن بن شاه مرتضی. (۱۴۰۶ق). الوافی. اصفهان: کتابخانۀ امام امیرالمؤمنین علی(ع).
کشی، محمد بن عمر. (۱۴۰۶ق). اختیار معرفه الرجال. قم: مؤسسۀ آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۲۹ق). کافی. قم: دار الحدیث.
مامقانی، عبدالله. (۱۴۳۱ق). تنقیح المقال فی علم الرجال. قم: مؤسسۀ آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث.
مشکینی، علی. (۱۳۹۲ش). التعلیقه الاستدلالیه علی العروه الوثقی. قم: دار الحدیث.
مصطفوی، حسن. (۱۴۳۰ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. بیروت: دار الکتب العلمیه.
مغنیه، محمد‌جواد. (۱۴۲۴ق). تفسیر الکاشف. قم: دار الکتاب الاسلامی.
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد. (۱۴۴۰ق). مجمع الفائده و البرهان. قم: اسلامی.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران. (۱۳۷۳ش). تفسیر نمونه. تهران: اسلامیه.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۴۲۷ق). استفتائات. قم: مدرسه امام علی بن ابی‌طالب(ع).
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۸۷ش). رساله توضیح المسائل. تهران: عالم افروز.
موسوی خمینی، سید روح‌الله. (۱۳۹۲ب). المکاسب المحرمه (امام). تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س).
موسوی خمینی، سید روح‌الله. (۱۳۹۲الف). تحریر الوسیله. تهران: مرکز نشر و تنظیم آثار امام خمینی(س).
نجاشی، احمد بن علی. (۱۳۶۵ش). رجال النجاشی. قم: جامعۀ مدرسین.
نمازی شاهرودی، علی. (۱۴۱۴ق). مستدرکات علم رجال الحدیث. تهران: فرزند مؤلف.
    • تعداد مشاهده مقاله: 122
    • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 100
آموزه‌های اقتصاد اسلامی
دوره 2، شماره 3
دی 1404
صفحه 207-242
فایل ها
  • XML
  • اصل مقاله 1.11 M
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 01 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری: 13 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 18 خرداد 1405
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
آمار
  • تعداد مشاهده مقاله: 122
  • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 100

APA

محقق گرفمی, البرز , رستمی, محمدحسن و حائری, محمدحسن . (1404). تحلیل نقش‌آفرینی ادلۀ بیانگر ممانعت از وقوع منکر در کشف حکم تکلیفی بیع کالا با آگاهی به بهره‌وری نامشروع خریدار. آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2(3), 207-242. doi: 10.30513/ied.2026.8322.1274

MLA

محقق گرفمی, البرز , , رستمی, محمدحسن , و حائری, محمدحسن . "تحلیل نقش‌آفرینی ادلۀ بیانگر ممانعت از وقوع منکر در کشف حکم تکلیفی بیع کالا با آگاهی به بهره‌وری نامشروع خریدار", آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2, 3, 1404, 207-242. doi: 10.30513/ied.2026.8322.1274

HARVARD

محقق گرفمی, البرز, رستمی, محمدحسن, حائری, محمدحسن. (1404). 'تحلیل نقش‌آفرینی ادلۀ بیانگر ممانعت از وقوع منکر در کشف حکم تکلیفی بیع کالا با آگاهی به بهره‌وری نامشروع خریدار', آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2(3), pp. 207-242. doi: 10.30513/ied.2026.8322.1274

CHICAGO

البرز محقق گرفمی , محمدحسن رستمی و محمدحسن حائری, "تحلیل نقش‌آفرینی ادلۀ بیانگر ممانعت از وقوع منکر در کشف حکم تکلیفی بیع کالا با آگاهی به بهره‌وری نامشروع خریدار," آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2 3 (1404): 207-242, doi: 10.30513/ied.2026.8322.1274

VANCOUVER

محقق گرفمی, البرز, رستمی, محمدحسن, حائری, محمدحسن. تحلیل نقش‌آفرینی ادلۀ بیانگر ممانعت از وقوع منکر در کشف حکم تکلیفی بیع کالا با آگاهی به بهره‌وری نامشروع خریدار. آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 1404; 2(3): 207-242. doi: 10.30513/ied.2026.8322.1274

  • صفحه اصلی
  • درباره نشریه
  • اعضای هیات تحریریه
  • ارسال مقاله
  • تماس با ما
  • نقشه سایت

اخبار و اعلانات

اشتراک خبرنامه

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.

© سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب