ابعاد «اخلاقی» و «کارکردی» علم اقتصاد متعارف؛ دریچه‌هایی برای طرح ایدۀ «علم اقتصاد اسلامی»

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد

2 دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد

چکیده

در این مقاله دو پیش‌فرض مهم که امکان وجود «علم اقتصاد اسلامی» را نفی می‌کند، مورد بحث قرار گرفته و دلالت‌های ایجابی آن تصریح شده است؛ پیش‌فرض‌هایی در باب ابعاد «اخلاقی» و «کارکردی» علم اقتصاد؛ پیش فرض نخست بر آن است که پژوهش‌ها و تحلیل‌های اقتصادی صرفاً بیانگر روابطی میان متغییرها و پدیده‌های اقتصادی بوده و اساساً در عرصه هست‌ها (امور هستی‌مند) مطرح می شوند. براساس پیش فرض دوم کارکرد «علم اقتصاد» در جامعه متفاوت با کارکرد «دین» است.
در این مقاله تلاش شده است که بررسی این پیش‌فرض‌ها با دقت‌ورزی‌های تحلیلی-فلسفی از ماهیت «علم اقتصاد»، البته متکی به نظرات برخی اقتصاددانان و به فراخور موضوع مستند به آموزه‌ها و برداشت‌های متکی بر منابع اسلامی صورت گیرد. در نهایت، همراستا با مباحثِ انتقادیِ ارائه شده در این نوشتار، نظر مختار درباب ماهیت «علم اقتصاد اسلامی» ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

“Ethical” and “functional” dimensions of conventional economics; Entries for the idea of “Islamic economics”

نویسندگان [English]

  • Mohammad Javad Rezaei 1
  • Mahdi Movahedi 2
1 Shahed University, Tehran
2 Shahed University
چکیده [English]

In this article, two important presuppositions that deny the existence of "Islamic economics" are discussed and its implications are specified; Assumptions about the "ethical" and "functional" dimensions of economics; The first presupposition is that economic research and analysis merely expresses the relationships between economic variables and phenomena and are primarily concerned with “is” not “ought”. According to the second premise, the function of “economics” in society is basically different from the function of “religion”.

In this article, an attempt has been made to examine these assumptions with careful analytical-philosophical theories about the nature of “economics”, of course relying on citations from some economists and in accordance with the subject documented by ideas and principles based on Islamic sources. Finally, in line with the critical issues presented in this paper, our view on the nature of “Islamic economics” is presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic economics
  • ethics and economics
  • philosophy of economics
  • function of economics