نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار، گروه معارف اسلامی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
2 دانشآموختۀ سطح 4، حوزۀ علمیۀ قم، قم، ایران.
چکیده
در حالی که حوزه اقتصاد اسلامی بهطور گسترده به مقولات ثروت، مالکیت و کسبوکارهای متعارف پرداخته، تبیین نظاممند عوامل فزاینده سرمایهگذاری، همچنان با خلأ تبیینی ونظری مواجه است. با تکیه بر جامعیت دین و پویایی فقه اسلامی در پاسخگویی به مقتضیات زمان و مکان و حوزه اقتصاد، این پرسش اساسی مطرح است، رهیافت و نگاه فقه اسلامی به عوامل افزایش سرمایهگذاری چیست؟ این عوامل کدامند؟پژوهش با روش توصیفی، تحلیلی و استناد به منابع کتابخانهای و واکاوی در متون فقهی، نشان میدهد که منظومه عوامل محرک سرمایهگذاری در فقه اسلامی بر ارکانی چون، سرمایهگذاری خطرپذیر (با رعایت قیود شرعی) ، مشروعیت فعالیتهای اقتصادی، هدایت و حمایت حاکمیت اسلامی، توسعه زیرساختهای ساختاری و بسترساز تولید، بهینهسازی متغیرهای بخش پولی و حقیقی، اتخاذ سیاستهای مالیاتی کارآمد نظیر خراج، زکات و خمس، سیاستهای پولی و مشوق پسانداز و استقرار بسترهای امنیتی، سیاسی، اجتماعی و حقوقی جهت صیانت از مالکیت استوار است.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
tahlili baravamel mosar bar sarmayeh gozari dar menabe fagheh eslami
نویسندگان [English]
- reza ghaseminejad 1
- Eliyas Mahmoudi 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.
2 Graduate of Level 4 of the Qom Seminary, Qom, Iran.
چکیده [English]
In the fields of Islamic economics, many discussions have been raised about property and wealth, ownership, business, and economic efforts. However, the category of investment, and especially the factors that increase it, has not been explained in a general or detailed manner. Considering the comprehensiveness of the Islamic religion and the capacity of religious and jurisprudential rulings regarding the possibility of issuing appropriate rulings and being influenced by the requirements of time and place, in the context of issues needed by society and even innovative issues and the adaptation of religious rulings, has Islamic jurisprudence paid attention to the factors that increase investment? What are these factors? Based on the research and investigation conducted in this study, it is clarified in a descriptive and analytical method based on quantitative and qualitative data and by referring to various sources of Islamic jurisprudence; the factors that increase investment in Islamic jurisprudence include important factors such as; risky investment, legitimate economic activities, government support and guidance, structural and foundational factors, variables of the monetary and real sectors of the economy, correct tax policies, monetary policies, and the background of creating political, social, and legal security platforms.
کلیدواژهها [English]
- Analysis
- effective factors
- investment
- Islamic jurisprudence
- قرآن کریم
- نهج البلاغه
- شیخ صدوق ،محمد ابن علی ، (1388)توحیدشیخ صدوق ، قم، علویون.
- ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، (1420)تحف العقول عن آل الرسول(ص)، قم، ال علی (ع).
- ابن هشام، محمدبن اسحاق، (1363)سیره النبی، مصر، نشر ادب الحوزه.
- اجتهادی، ابوالقاسم، (1363)وضع مالی ومالیه مسلمین از آغازتا پایان دوره امویان، تهران، سروش.
- احمدی میانجی، علی،(1419) مکاتیب الرسول، قم، مطبوعات دار العلم.
- آمدی، محمد تمیمی، (1373)شرح غررالحکم و دررالکلم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
- آیتی، محمدابراهیم، (1359)تاریخ پیامبر اسلام، تهران، دانشگاه تهران.
- جعفری ، محمد جعفر،(1393) دوره حقوق مدنی، حقوق تعهدات، تهران، نشر کتابخانه گنج دانش.
- جمعی از نویسندگان، (1404)الموسوعةالفقهیة، قم، دائره المعارف الفقه الاسلامی.
- حسینی ، سید محمد،(1394) درس نامه های زیر ساخت های اقتصاد اسلامی ، قم، نشر بوستان قم .
- حسینی شیرازی، سیدمحمد، (1422)فقهالعولمة، بی جا، دراسة إسلامیة معاصرة.
- امام خمینی، روح الله (ره)،(1368) تحریرالوسیله ، قم، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).
- امام خمینی، روح الله (ره)، (1392) توضیح المسائل ، قم، روح.
- خامنه ای، سید علی،(1397) رساله آموزشی، تهران، انقلاب.
- راغب اصفهانی، (1381)حسین بن محمد،المفردات فی غریب القرآن، تهران، انتشارات مرتضوی.
- سبحانی، جعفر،(1378) سیمای اقتصاد اسلامی، قم، موسسه امام صادق (ع).
- سبزواری، سیدعبدالاعلی، (1384)مهذب الاحکام فی بیان الحلال والحرام، قم، دار التفسیر .
- سنهوری ، عبدالرزاق احمد ، (1895)الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، بیروت، داراحیاء التراث العربی .
- شیخ انصاری، مرتضی،(1392) مکاسب محرمه، قم ، دارالحکمه .
- شهید اول، محمدبن محمد،(1384) القواعد والفوائد ، مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
- شهید ثانی، زین الدین بن علی.(1410) تمهید القواعد، قم، کتابفروشی داوری.
- شهید ثانی، زین الدین بن علی.(1427)الروضه البهیه ، قم، دار التفسیر .
- شهید ثانی، زین الدین بن علی.(1432)مسالک الافهام، قم، نشر موسسه المعارف الاسلامیه.
- طباطبایی یزدی، سید کاظم،(1421) حاشیه مکاسب ، قم، موسسه اسماعیلیان.
- طبرسی، فضل بن حسن، (1373) مجمع البیان، تهران، فراهانی.
- طوسی، محمدبن حسن ،(1378) المبسوط فی فقه الإمامیة، قم، انتشارات اسلامی.
- حرّعاملی، محمد بن حسن، (1409)وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام.
- عاملی، محمدجواد، (1419)مفتاح الکرامه، قم، نشراسلامی.
- حلی،حسن بن یوسف ،(1413) نهایة الإحکام فی معرفة الأحکام، قم، اسماعیلیان .
- رحمت الله عبدالله زاده، مصعب عبدالهی، حسین غفورزاده، (1396)، شفافیت اقتصادی در اقتصاد اسلامی (پافشاری بر منابع قرآنی وروایی) ، دوره 17، شماره 68، زمستان 1396، ص 33-63.
- فرهنگ، منوچهر، (1371) فرهنگ بزرگ علوم اقتصادی، تهران، نشرالبرز.
- قرائتی ، محسن .(1378)تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قران .
- کرمی، محمدحسین ؛ دیرباز، عسکر، (1384)مباحثی در فلسفه اقتصاد، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- الکتانی، عبداالحی،(بی تا) نظام الحکومه النبویه، بیروت ، داراحیا التراث.
- کرمی، محمد مهدی، پورمند محمد، (1380)مبانی فقهی اقتصاد اسلامی، تهران، سمت.
- کلینی، یعقوب بن اسحاق،(1363) الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
- مجلسی، محمد باقر، (1403)بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی .
- محقق حلی، جعفر بن حسن،(1408) شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم، اسماعیلیان.
- محقق کرکی، علی بن حسین،(1414) جامع المقاصد فی شرح القواعد، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام.
- مرتضی ، جعفر، (1404)دراسات وبحوث فی التاریخ و الاسلام، قم، موسسه نشر اسلامی.
- مرتضوی کاخکی، مرتضی، معلمی، سید مهدی، قرمیاری، محمد امین، (1404)، بررسی پدیده های صوری در ابزار توافق بازخرید اسلامی در بازار بانکی ایران، آموزهای اقتصاد اسلامی، دوره 1، ش 2، ص 301-324.
- مصطفوی،سیدمحمدکاظم،(1417) صد قاعده فقهی، قم،نشر اسلامی.
- مقدس اردبیلی، احمدبن محمد،(993) مجمع الفائده، قم، موسسه النشر الاسلامی.
- مکارم شیرازی .ناصر.(1353) تفسیر نمونه، طهران، دارالکتب الاسلامیه.
- مکارم شیرازی،ناصر، (1411) القواعدالفقهیه، قم، مدرسه امام امیرالمؤمنین علیه السلام.
- مصباحی مقدم، غلامرضا و صفری، محمد؛(1388) بررسی درآمد حاصل از تحمل ریسک از دیدگاه آموزههای اسلامی، فصلنامه علمی–پژوهشی اقتصاد اسلامی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ش36، ص124.
- موسویان، سید عباس، (1376)پسانداز و سرمایهگذارى در اقتصاد اسلامى، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامى.
- میرمعزی، سیدحسین، (1388)ترسیم نظام اقتصادی اسلام، فصلنامه سفیر ، شماره 14، ص60-75.
- میلانی، سید هادی،(1391) محاضرات فی فقه الامامیة، مشهد، دانشگاه فردوسی.
- مصطفوی، سعادت، حبیب زاده ، طاهر، تقی پور، محمد(1403)، بازتعریف فقهی حقوقی ماهیت قرارداد سرمایهگذاری خطرپذیر؛ کاوشی در شبهات غرری و سفهی بودن آن، فصلنامه علمی پژوهش نامه حقوق اسلامی، شماره 3، دوره 25، ص 491-538.
- واقدی، محمد بن عمر، (1366)مغازی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی .