• ثبت نام
  • ورود به سامانه
  • English

آموزه‌های اقتصاد اسلامی

  1. صفحه اصلی
  2. واکاوی فقهی- حقوقی تطبیق جعاله بر استخراج رمزارز

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

اطلاعات آماری نشریه

داوران 1403

داوران 1404

واکاوی فقهی- حقوقی تطبیق جعاله بر استخراج رمزارز

    نویسندگان

    • جعفر زنگنه شهرکی 1
    • حجت پولادین طرقی 2

    1 استادیار، گروه حقوق ، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

    2 دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

,

نوع مقاله : پژوهشی

10.30513/ied.2026.7757.1254
  • مشخصات مقاله
  • مراجع
  • دریافت فایل
  • ارجاع به این مقاله
  • آمار
  • هم رسانی

چکیده

با پیشرفت فناوری، در پاره‌ای از معاملات، پول سنتی و مجازی جای خود را به رمزارز داده است. از مسائل مهم رمزارز، مبنای مالکیت مستخرج بر رمزارز استخراج‌شده است. در این مقاله که به روش توصیفی - ‌تحلیلی سامان‌یافته، ضمن طرح مبانی مختلف امکان تملک بر رمزارز استخراج‌شده، جعاله مبنایی مقبول دانسته شده است. در مورد ماهیت جعاله، نظریۀ قوی‌تر از نظر این نوشتار، ایقاع بودن آن است و بر این اساس، استخراج رمزارز بر جعاله قابل انطباق است. اشکال مجهول بودن جاعل در استخراج رمزارز وارد نیست؛ چرا که طراحان شبکۀ رمزارز، جاعل محسوب می‌شوند و افرادی که با واسطۀ ماینرها استخراج می‌نمایند، عامل‌اند. فقیهان در خصوص معلوم بودن جُعل اختلاف نظر دارند. همان‌طور که در قانون مدنی نیز آمده، در جعاله معلوم بودن اجرت از هر نظر لازم نیست و می‌تواند به‌صورت حصۀ مشاع معیّنی از جعل باشد؛ امری که در استخراج رمزارز نیز متصور می‌باشد. در مورد اشکال عدم انتفاع طراحان شبکه به‌عنوان جاعل در استخراج رمزارز؛ اولاً انتفاع شخصی جاعل لازم نیست. ثانیاً در استخراج رمزارز منفعت زیادی برای طراحان شبکه متصور است و با استخراج رمزارز و توسعۀ شبکه و افزایش قیمت رمزارز، سود عظیمی متوجه آنان می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

  • رمزارز
  • ماینینگ (استخراج رمزارز)
  • جعاله
  • اسباب تملک

موضوعات

  • اقتصاد اسلامی
  • XML
  • اصل مقاله 1.07 M
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
مراجع
آزادپرور، مهدی؛ فائزی، محمد و آذریان، سید صادق. (۱۳۹۸ش). بررسی فقهی مالیت بیت‌کوین در بستر فضای مجازی. فقه و اجتهاد، ۶(۱۲)، ۱۲۷-۱۴۳.
ابویعلی، محمد بن حسین. (۱۴۲۱ق). الأحکام السلطانیة. بیروت: دارالکتب العلمیة.
امامی، سید حسن. (۱۳۸۶ش). حقوق مدنی. تهران: انتشارات اسلامیه.
امیدی، وحید؛ رضوی‌تبار، سید عبدالوهاب؛ جاویدان، ثریا و محمدی، احمد. (۱۴۰۲ش). ملاک‌های معاوضۀ سفهی و بروز آن در استخراج رمزارزها با تأکید بر مبانی امام خمینی(ره). جستارهای فقهی و اصولی، ۹(۳۳)، ۱۹۱-۲۲۲. https://doi.org/10.22034/jrj.2022.64058.2487 
اصفهانی، سید ابوالحسن. (۱۴۲۲ق). وسیلة النجاة (مع حواشی الإمام الخمینی). قم: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
بحرانی، یوسف بن احمد بن ابراهیم (آل عصفور). (۱۴۰۵ق). الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
بروجردی عبده، محمد. (۱۳۸۰ش). حقوق مدنی. تهران: مجد.
بندر یحیی. (۲۰۱۹م). العملات الإفتراضیة حقیقتها و أحکامها الفقهیة. المؤتمر الدولی الخمستعشر لکلیة الشریعة و الدراسات الإسلامیة بجامعة شارقة «العملات الإفتراضیة فی المیزان». جامعة الشارقة، الإمارات العربیة المتحدة.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (۱۳۸۰ش). فلسفۀ حقوق مدنی. تهران: گنج دانش.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (۱۳۸۹ش). دایرة المعارف حقوق مدنی و تجارت. تهران: گنج دانش.
حائری شاه‌باغ، سید علی. (۱۳۸۷ش). شرح قانون مدنی. تهران: گنج دانش.
حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۴۱۶ق). وسائل الشیعة. تهران: مکتبة الإسلامیة.
حسینی عاملی، سید محمدجواد. (بی‌تا). مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة. قم: مؤسسۀ آل‌البیت(ع).
حلی، حسن بن یوسف بن مطهر (علامه حلی). (۱۴۱۳ق). مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
حلی، حسن بن یوسف بن مطهر (علامه حلی). (۱۴۱۴ق). تذکرة الفقهاء. قم: مؤسسۀ آل‌البیت(ع).
حلی، جعفر بن حسن (محقق حلی). (۱۴۰۸ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.
حلی، یحیی بن سعید. (۱۴۰۵ق). الجامع للشرایع. قم: مؤسسة سید الشهداء(ع) العلمیة.
خردمند، محسن. (۱۳۹۸ش). بررسی فقهی استخراج و مبادلۀ رمزارزها با تمرکز بر شبکۀ بیت‌کوین. معرفت اقتصاد اسلامی، ۲۰، بهار و تابستان ۱۳۹۸.
امام خمینی، سید روح‌الله. (۱۳۹۰ق). تحریر الوسیلة. نجف اشرف: مطبعة آداب.
خویی، سید ابوالقاسم. (۱۴۱۰ق). مبانی العروة الوثقی. قم: مطبعة العلمیة.
ذاکری، سید روح‌الله. (۱۴۰۰ش). نقد دو دلیل بر حرمت استخراج بیت‌کوین و اثبات حلّیت آن به‌عنوان جعاله. پژوهش‌های پولی-بانکی، ۴۹، پاییز ۱۴۰۰. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26453355.1400.14.49.6.4 
رنجبر، حسین؛ امیدی، وحید؛ جاویدان، ثریا و محمدی، احمد. (۱۴۰۳ش). بررسی ماهیت فقهی استخراج رمزارزها. فقه و اصول، ۵۶(۱۳۷)، ۱۴۳-۱۶۵. https://doi.org/10.22067/jfiqh.2022.75678.1322 
سبزواری، سید عبدالأعلی. (بی‌تا). جامع الاحکام الشرعیة. قم: مؤسسۀ المنار.
سبزواری، سید عبدالأعلی. (۱۴۱۳ق). مهذّب الأحکام. قم: مؤسسۀ المنار - دفتر حضرت آیت‌الله.
سیستانی، سید علی حسینی. (۱۴۱۷ق). منهاج الصالحین. قم: دفتر حضرت آیت‌الله سیستانی(دام‌ظله).
طاهری، حبیب‌الله. (۱۴۱۸ق). حقوق مدنی. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
طباطبایی حائری، سید محمد مجاهد. (بی‌تا). کتاب المناهل. قم: مؤسسۀ آل‌البیت(ع).
عبدالله العقیل، عبدالله بن محمد بن عبدالوهاب. (۱۴۴۴ق). الأحکام الفقیة المتعلقة بالعملات الإلکترونیة (Bitcoin). بحث مقدم به ندوة العملات الإلکترونیة، مجمع الفقه الإسلامی الدولی بجدة.
عدل، سید مصطفی. (۱۳۹۴ش). حقوق مدنی. تهران: انتشارات خرسندی.
عیوضلو، حسین؛ رضایی صدرآبادی، محسن؛ نوری، جواد. (۱۳۹۹ش). تحلیل فقهی-حقوقی مبادلۀ ارزهای قابل استخراج در اقتصاد اسلامی. اقتصاد اسلامی، ۲۰(۷۷)، ۷-۳۲. https://doi.org/10.22081/ie.2021.39156 
غسّان، محمد الشیخ. (۲۰۱۹م). التأصیل الفقهی للعُملات الرقمیة البتکوین نموذجاً. المؤتمر الدولی الخامس عشر لکلیّة الشریعة و الدراسات الإسلامیة بجامعة شارقه «العملات الإفتراضیة فی المیزان». جامعة الشارقة، الإمارات العربیة المتحدة.
غمامی، مجید. (۱۳۷۷ش). گزینش طرف قرارداد. مطالعات حقوقی و سیاسی (مجلۀ تحصیلات تکمیلی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، ۱.
فیض کاشانی، محمدمحسن. (بی‌تا). مفاتیح الشرائع. قم: انتشارات کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی(ره).
کاتوزیان، ناصر. (۱۳۷۳ش). حقوق مدنی عقود معین ۲. تهران: گنج دانش.
ماوردی، علی بن محمد. (بی‌تا). تسهیل النظر و تعجیل الظفر فی اخلاق الملک. بیروت: دار النهضة العربیة.
محمدی، احمد؛ سلطانی‌فرد، جواد؛ رنجبر، حسین و پهلوانی، محمداسماعیل. (۱۴۰۱ش). انطباق‌سنجی استخراج رمزارزها با جعاله. فقه، ۲۹(۱۱۱)، ۶۵-۹۶. https://jf.isca.ac.ir/m/article_73404.html?lang=fa 
محقق اردبیلی، احمد. (۱۴۱۶ق). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الأذهان. قم: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین.
مصطفوی، سید محمدکاظم. (۱۴۲۳ق). فقه المعاملات. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
نجفی، محمدحسن. (۱۴۰۴ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
    • تعداد مشاهده مقاله: 118
    • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 85
آموزه‌های اقتصاد اسلامی
دوره 2، شماره 3
دی 1404
صفحه 243-272
فایل ها
  • XML
  • اصل مقاله 1.07 M
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 21 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری: 11 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 27 اردیبهشت 1405
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
آمار
  • تعداد مشاهده مقاله: 118
  • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 85

APA

زنگنه شهرکی, جعفر و پولادین طرقی, حجت . (1404). واکاوی فقهی- حقوقی تطبیق جعاله بر استخراج رمزارز. آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2(3), 243-272. doi: 10.30513/ied.2026.7757.1254

MLA

زنگنه شهرکی, جعفر , و پولادین طرقی, حجت . "واکاوی فقهی- حقوقی تطبیق جعاله بر استخراج رمزارز", آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2, 3, 1404, 243-272. doi: 10.30513/ied.2026.7757.1254

HARVARD

زنگنه شهرکی, جعفر, پولادین طرقی, حجت. (1404). 'واکاوی فقهی- حقوقی تطبیق جعاله بر استخراج رمزارز', آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2(3), pp. 243-272. doi: 10.30513/ied.2026.7757.1254

CHICAGO

جعفر زنگنه شهرکی و حجت پولادین طرقی, "واکاوی فقهی- حقوقی تطبیق جعاله بر استخراج رمزارز," آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 2 3 (1404): 243-272, doi: 10.30513/ied.2026.7757.1254

VANCOUVER

زنگنه شهرکی, جعفر, پولادین طرقی, حجت. واکاوی فقهی- حقوقی تطبیق جعاله بر استخراج رمزارز. آموزه‌های اقتصاد اسلامی, 1404; 2(3): 243-272. doi: 10.30513/ied.2026.7757.1254

  • صفحه اصلی
  • درباره نشریه
  • اعضای هیات تحریریه
  • ارسال مقاله
  • تماس با ما
  • نقشه سایت

اخبار و اعلانات

اشتراک خبرنامه

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.

© سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب