نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• مرتضی ترابی ¹
• مرتضی مرتضوی کاخکی ²

¹ طلبۀ سطح چهار حوزۀ علمیۀ خراسان، مشهد، ایران؛ دانشجوی کارشناسی اقتصاد، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد. ایران.

² استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد. ایران.

چکیده

نظام پولی مطلوب و مبتنی بر معارف اسلام مجموعه ای از مسائل مختلف را در برمی‌گیرد. ماهیت این نظام بین دو انگارۀ «انحصار شرعی در طلا و نقره» و «تبعیت از عرف» در چالش است. پژوهش پیشِ‌رو به واکاوی ادلۀ انحصار شرعی پول در طلا و نقره می‌پردازد و محکم‌ترین دلایل آنان را نقد و بررسی می‌کند. این پژوهش با روش توصیفی _ تحلیلی و با استفاده از منابع کتاب‌خانه‌ای تمسک به «سیرۀ عقلا» را مخدوش می‌بیند و متون دینی را بعد از بررسی صحت و سقم استناد آن‌ها، از حیث دلالی واکاوی می‌نماید. بر همین اساس بررسی‌های این مقاله نشان می‌دهد که انتساب انحصار شرعی پول در طلا و نقره به شارع با توجه به شرایط تاریخی صدر اسلام با مشکلاتی مواجه است. برخی از روایاتی که در این موضوع وجود دارد، از جهت سندی قابل اتکا نیستند، اما فارغ از سند، در دلالت تمامی این روایات می‌توان خدشه نمود.

کلیدواژه‌ها

• پول در اسلام
• نقدین
• درهم و دینار
• تاریخ پول
• سیرۀ اقتصادی عقلا

موضوعات

• اقتصاد اسلامی

عنوان مقاله [English]

A Critique of the Theory of the Exclusivity of the Islamic Monetary System to Gold and Silver: An Analysis of Jurisprudential Evidences and Historical Proofs

نویسندگان [English]

• Morteza Torabi ¹
• Morteza mortazavi kakhki ²

¹ Level 4 student at Khorasan Seminary, Mashhad, Iran; Bachelor of Economics student, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran.

² Assistant Professor, Department of Economics, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran.

چکیده [English]

The ideal monetary system, grounded in Islamic teachings, encompasses a spectrum of interrelated issues. The foundational nature of this system is situated in a dialectical tension between two competing paradigms: the "religiously-mandated exclusive validity of gold and silver" and "deference to custom." The present research undertakes a critical examination of the evidentiary grounds adduced for this religiously-mandated monopoly of currency in gold and silver, subjecting the most robust of these arguments to rigorous critique. Employing a descriptive-analytical methodology and drawing upon library-based documentary sources, this study questions the validity of recourse to the "established praxis of rational agents (sīrat al-ʿuqalāʾ)." Furthermore, it scrutinizes the religious textual sources—having first verified the authenticity and correctness of their attribution—in terms of their semantic import. The findings of this investigation indicate that ascribing this exclusive monetary authority over gold and silver to the Divine Lawgiver encounters substantial difficulties, particularly when contextualized within the historical circumstances of early Islam. While certain narrations pertinent to this matter are deemed unreliable in terms of their chain of transmission, the study further contends that, irrespective of transmission authenticity, the indicative significance of all such narrations is likewise open to substantive challenge.

کلیدواژه‌ها [English]

• Shar‘i Money
• Dirham
• Dinar
• Exclusivity to Gold and Silver
• Rational Practice
• Monetary Narrations